De lijdensweg die ‘inspiratie’ heet

Jij wil als schrijver maar één ding: jouw boek schrijven. Je hebt een idee en bam daar ga je; vol overtuiging typ je woord na woord na woord totdat…je het niet meer weet.  Weg ‘inspiratie’. En nu? Nu blijf je hangen. Nou, daar gaat je boek tot je weer ‘inspiratie’ hebt – en zo ben je weer weken of maanden verder. 

Ondertussen vraagt iedereen hoe het met je boek gesteld is. Jij kunt alleen maar met schaamrood op je wangen zeggen dat het ‘even op een laag pitje staat, want het leven is zo druk’. Terwijl je dondersgoed weet dat het niks met ‘een druk leven’ te maken heeft. En ook niks met het wel of niet hebben van ‘inspiratie’.

Het heeft alles te maken met een gebrek aan structuur. En dan heb ik het niet over je schrijfroutine, maar over de structuur van je boek zelf.
Je begin, midden en eind. Heb je een idee hoe je verhaallijn loopt? Weet je wat het onmogelijke ding is dat je hoofdpersoon moet bereiken? Weet je wat in de weg staat en wat juist helpt? Heb je een globaal idee wat je kernpunten zijn? Weet je waar je naartoe moet schrijven? 

Als je antwoord op al deze vragen ‘nee‘ is, dan kun je er donder op zeggen dat je tijdens het schrijven vast gaat lopen. 
Dit zeg ik uit ervaring. 

3 ACTS

Persoonlijk ben ik fan van je boek heel goed uitdenken vóórdat je gaat schrijven. Geef mijn ADHD de schuld of niet, maar zonder duidelijke houvast, wordt het een grote chaos in mijn hoofd. Ik verlies de kern uit het oog, loop vast en stop. En dat is dood- en doodzonde. Dat verdient noch mijn, noch jouw boek niet. 

Wat al mijn schrijfopleidingen mistte, was het benoemen van het belang van structuur, en het aanleren van hoe een boek nou opgemaakt is.
De meest bekende structuur die we bijna allemaal onbewust gebruiken, is de 3 Act Structure: begin – midden – eind. 
Binnen deze structuur zijn er nog pieken en dalen (keerpunten), die ervoor zorgen dat je een logisch verhaal creëert. Geloof het of niet, maar ik was me hier dus totaal niet bewust van.

Door weer terug te gaan naar de basis en eens goed te kijken naar de 3 Act Structure, kan ik mijn boek veel makkelijker invullen. 
Het helpt me de schets te maken die ik later – tijdens het daadwerkelijke schrijven – verder voorzie van kleur en schaduw.

En creativiteit dan?

Als ik een euro zou krijgen voor iedere keer dat een mede-schrijver, een klant of zelfs een leek zegt dat ‘plotten je creativiteit dood maakt’, dan had ik nu op een boerderij van 400m2 gewoond, met alpaca’s, kippen en varkens erbij. 

Je houden aan een structuur binnen je boek en daar goed over nadenken voordat je begint met schrijven (ik noem dat dus ‘plotten’) doet NIKS af aan je creativiteit. Sterker nog, dit hele proces is al mega creatief! Je bent nog steeds begonnen met niets meer dan een idee. Dat idee geef je door middel van structuur vorm, en uiteindelijk schrijf je het als één lopend geheel op. Maar dat doe je dan zonder vastlopen; zonder op de vloer te liggen, jankend en overtuigd dat je boek er never nooit gaat komen. Je schrijft, wetende dat je een duidelijke structuur hebt om op terug te vallen. Weet je het even niet meer? Pak je notities erbij. Voelt het allemaal onlogisch? Pak je notities erbij. Weet je niet hoe verder? Kijk naar je keerpunten in je structuur: wanneer verliest je hoofdpersoon alles? En hoe komt het ook alweer goed? 

Dat je een structuur hebt, betekent niet dat je daarbinnen niet creatief mag zijn en / of dingen niet mag veranderen. Als je merkt dat je tijdens het schrijven iets bedenkt dat simpelweg beter werkt dan hoe je het had, by all means – schrijf en verander! Dat is óók onderdeel van het schrijfproces. 

I did it my way

Niemand zegt dat je precies zó moet werken als een andere auteur. Niemand zegt dat je A of B moet doen. Wat ik wel zeg: je hebt er rete veel profijt van als je van tevoren goed nadenkt over je boek; als je een ruwe schets hebt die je later inkleurt; als je vasthoudt aan een structuur.

Schrijven is een kunst, maar wel één die gebaseerd is op heel veel vaardigheden. Dat betekent dus dat het te leren valt.
Ga dus niet lukraak schrijven, omdat je overtuigd bent van ‘inspiratie’ en ‘creativiteit’ als zijnde iets wat er wel of niet is. Ga schrijven met een plan in je achterhoofd. Hoe dat plan eruit ziet, is aan jou. Welk verhaalstructuur jij gebruikt, is ook aan jou. Er zijn meer wegen die naar Rome leiden, maar for the love of God, ga niet zomaar in het wilde weg typen. Elke auteur – debutant of reeds gepensioneerd – zal je vertellen dat dát niet werkt.

Luister naar die ervaring. Doe je voordeel met de lessen van anderen. Zo schrijf jij 10x sneller jouw debuut!

Wil je eens sparren over dit soort zaken? Stuur even een berichtje naar info@avsschrijft.nl of vul het contactformulier in.

Veel schrijfplezier,

A.S. Kopala van AvS Schrijft.